6. Bussen en Romeinen

Op het Merwede-terrein was het altijd al een drukte van jewelste.

Langs het Merwedekanaal in Utrecht verandert het oude bedrijventerrein langzaam in een nieuwe, groene wijk. Hier worden de komende jaren 6.000 woningen gebouwd. Straks wonen er duizenden mensen. Met parken, fietsstraten en water om de hoek. Wie goed kijkt, ziet dat deze plek een lange geschiedenis heeft.

Nog niet zo lang geleden zat er aan de Europalaan een grote busremise. Elke dag reden bussen af en aan. Chauffeurs begonnen hier hun dienst en in de garage werden bussen schoongemaakt en technisch gecontroleerd.

Bij de oude ingang naar de busgarage staat nog steeds het kunstwerk Red Pulley van de kunstenaar Gerard Hali. Het rode beeld lijkt op een uitvergroot onderdeel van een motor of een machine. Het herinnert aan het technische onderhoud dat hier jarenlang plaatsvond. Wie weet krijgt het kunstwerk wel een plekje in de nieuwe wijk en blijft het verleden op die manier zichtbaar.

Ondanks de verhuizing van de busremise is het nog steeds een drukte van jewelste op de Europalaan. Dergelijke verkeersdrukte is het gebied niet vreemd. Al in de Romeinse tijd was het in het Merwedegebied een komen en gaan van voetgangers, paarden en karren. We weten dat omdat er onlangs een oude Romeinse weg in het gebied is gevonden: de Limesweg. Deze weg liep door Merwede rechtstreeks naar het Romeinse fort Castellum Traiectum. Rond het jaar 42 bouwden de Romeinen dit fort ter hoogte van de plek waar nu de Dom staat en gaven daarmee het startschot voor het ontstaan van de stad Utrecht.

De opgegraven weg in Merwede dateert uit ongeveer 85 na Christus. Hij was zo’n vijf meter breed, verhard met grind en voorzien van greppels aan de zijkant. Over deze stevige weg reisden bijvoorbeeld soldaten en handelaren. Naast wegresten zijn er ook militaire objecten aangetroffen, waaronder een ijzeren punt van een Ballistapijl. Een Ballista was een soort grote kruisboog waarmee pijlen, speren of stenen werden afgeschoten. De kans bestaat dat er over deze weg ook grote, vierwielige koetsen voor families en hun bagage hebben gereden. De zogenaamde Raeda’s, een soort bus uit de Romeinse tijd.

Zo verbindt Merwede verleden en toekomst. Van Romeinse weg tot busremise, en straks een levendige groene wijk.

‍

Bronnen tekst en beeld:

Erfgoed Utrecht, merwede.nl, Kunst in openbare ruimte, Utrechts Archief