1. De Tramaanslag

In een parkje aan het 24 Oktoberplein bevindt zich het monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de tramaanslag in 2019.

Op 18 maart 2019 begon de ochtend in Utrecht rustig. Mensen stapten in de tram, op weg naar werk, school of afspraken. Op het drukke kruispunt naast het parkje, het 24 Oktoberplein, sloeg de sfeer plotseling om. In de tram klonken schoten. Mensen raakten in paniek. Sommigen renden weg, anderen zochten dekking of probeerden gewonden te helpen. Angst en verwarring vulden de tram en de straten eromheen. Overal waren sirenes, hulpdiensten kwamen snel ter plaatse. De stad stond stil.
‍

Het nieuws over de tramaanslag verspreidde zich razendsnel. Inwoners van Utrecht volgden de gebeurtenissen met ongeloof en verdriet. Veel mensen voelden zich machteloos en bang. Er waren 4 dodelijke slachtoffers te betreuren…
‍

Later werd duidelijk wie de dader was. Hij had een extremistisch motief en richtte zich bewust op onschuldige mensen. Zijn daad veroorzaakte veel woede, onbegrip en verdriet. In 2020 werd hij veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.
‍

Een jaar na de aanslag werd op het 24 Oktoberplein een blijvend monument opgericht. Een vaste plek om stil te staan bij wat er was gebeurd. Op het bankje kun je het gedicht “Niemand vergeet” lezen, van de Utrechtse dichter Ruben van Gogh.
‍

Uit de stilte die volgde op de aanslag bouwde deze Utrechtse dichter een ‘monument van woorden’. Dit staat te lezen in een artikel over hem in het AD in 2020.
‍

Wanneer de dichter Ruben van Gogh terugdacht aan de fatale dag van de tramaanslag, hoorde hij opnieuw de zware stilte die over Utrecht hing. “Het was geen stilte waarin je niets hoort,” zei hij, “maar een stilte die je extra bewust maakt van alles wat er wél was.”
‍

Zoals het dreunende geluid van de helikopters, die boven de stad cirkelden. Voor veel Utrechters voelde dat als een tastbare bevestiging van de dreiging die algemeen werd ervaren. In zijn gedicht ‘Niemand vergeet’, noemt Van Gogh deze helikopters ‘helse meeuwen’.
‍

Aan de indrukwekkende ‘stille-tocht’ naar het 24 Oktoberplein deed de dichter niet mee. Ook bezocht hij het plein niet om inspiratie op te doen. “Ik wist dat ik dit gedicht vanuit mezelf moest schrijven,” vertelde hij. “Vanuit die stilte ben ik gaan bouwen aan een monument van woorden. Een gedicht dat mensen hopelijk mooi vinden, waar ze even bij stil kunnen staan en dat misschien ook iets in hen losmaakt.”
‍

Bronnen tekst en beeld:

AD, NU.nl, RTL Nieuws, NOS